Con chim bạn mang về quyết định phần lớn những gì xảy ra trong tháng đầu. Ba phút đứng nhìn trước khi trả tiền tiết kiệm được vài tuần chăm một con chim đang ốm — và đôi khi tiết kiệm được cả một con chim.
Sáu thứ nhìn được
Theo thứ tự, vì thứ tự này lọc nhanh nhất.
1 — Tư thế.
Chim khoẻ đứng thẳng, đầu cao, và hay co một chân lên khi nghỉ. Con đứng cả hai chân liên tục với thân thấp là con đang cố giữ thăng bằng.
2 — Bộ lông. Phẳng, sát người, có ánh. Chim xù lông giữa ban ngày là chim đang mất nhiệt hoặc đang ốm — xù lông không phải một bệnh mà là phản ứng chung, và nó có nghĩa là có chuyện gì đó.
3 — Mắt. Mở tròn, khô, sáng. Nhắm nghiền giữa ban ngày, hoặc có dịch quanh mí, là dấu hiệu xấu.
4 — Nhịp thở. Nhìn từ xa vài chục giây. Thân chim khoẻ gần như đứng yên khi thở. Nếu đuôi nhấp lên xuống theo từng nhịp thì con chim đang gắng sức để thở — đây là nhóm dấu hiệu để lâu ít an toàn nhất.
5 — Phân dưới đáy lồng. Nhìn giấy hoặc cát dưới đúng chỗ con chim đó đậu. Phân thành khuôn là bình thường; loãng hoàn toàn, hoặc rất ít phân, là dấu hiệu.
6 — Phản ứng. Chim khoẻ để ý tới bạn — quay đầu, dịch chuyển. Con đứng im mặc kệ người lại gần là con đã yếu, không phải con hiền.
Nếu được cầm chim
Sờ dọc giữa ngực. Xương lườn chạy như một sống dao; ở chim khoẻ, hai bên sống có cơ đầy nên sống chỉ hơi nổi. Lườn sắc, hai bên hõm nghĩa là chim đã ăn không đủ nhiều ngày rồi — dù bộ lông vẫn che kín và trông vẫn bình thường.
Cũng nhìn nhanh:
- Chân: vảy nằm phẳng, không dựng, không có cục sần ở gan bàn chân
- Mũi: khô, không bịt, không có dịch
- Quanh hậu môn: sạch, lông không bết
Nhìn cả cửa hàng, không chỉ con chim
Đây là phần người mua hay bỏ qua và nó dự báo tốt hơn cả việc soi một con.
- Các lồng khác có sạch không, hay đáy đầy phân khô?
- Nước trong cóng trong hay đục?
- Có con nào xù lông trong khu đó không?
- Lồng có treo sát nhau không?
Một con chim khoẻ trong một khu bẩn có nhiều lồng đang ốm là một con chim khoẻ đang ủ bệnh.
Bốn câu nên hỏi
"Con này ăn cám gì?" — để mua đúng loại đó và đổi dần trong bảy ngày sau, thay vì đổi đột ngột.
"Về đây bao lâu rồi?" — chim mới về hôm qua nghĩa là bạn đang mua rủi ro của người bán. Chim đã ở đó vài tuần và vẫn khoẻ thì đã qua một phần thời gian ủ bệnh.
"Đã ăn cám được bao lâu?" — với chim bổi, câu này quan trọng hơn cả. "Đã ăn cám" có thể nghĩa là hai ngày.
"Chim từ đâu?" — nguồn gốc là chuyện đáng hỏi, và người bán nghiêm túc trả lời được.
Sau khi mang về
Dù con chim trông hoàn hảo: nuôi riêng hai tuần nếu bạn đã có chim khác. Đây là lúc những thứ không nhìn thấy ở cửa hàng lộ ra, và nó là biện pháp phòng bệnh giá trị nhất mà bạn có.
Tuần đầu: trùm áo lồng, treo chỗ yên tĩnh, không tắm, không chuyển lồng, không mời người tới xem.
Một điều về giá
Chim rẻ bất thường thường rẻ vì một lý do — chim bổi mới bẫy, chim đang ốm, hoặc chim có tật lặp như ngoái cổ mà người bán biết còn bạn thì chưa nhìn ra.
Tật ngoái lộ ra khá nhanh khi con chim rảnh. Đứng nhìn thêm hai phút.